Voor de opvolger van Verklein je pijn verdiep ik me in de neurobiologie om te laten zien waarom aandacht voor neuroplasticiteit en emoties zo belangrijk is. Aanhoudende pijn heeft alles te maken met neuroplasticiteit: het vermogen van ons zenuwstelsel om zich aan te passen en te veranderen. Dit proces helpt ons overleven, maar het begrijpen ervan kan ook bijdragen aan pijnvermindering.
Ons zenuwstelsel past zich constant aan op basis van onze ervaringen. Ook na de groei van ons brein rond ons 25e blijft het mogelijk om nieuwe verbindingen te maken. Dit vraagt echter meer inspanning en vereist alertheid en focus. Neurotransmitters zoals adrenaline en acetylcholine spelen hierin een sleutelrol: ze versterken belangrijke verbindingen en verzwakken andere. Zonder deze ‘staat van zijn’ kunnen veranderingen moeilijk plaatsvinden.
Wat heeft dit met pijn te maken? Alles! Bij aanhoudende pijn spelen veranderingen in het zenuwstelsel de hoofdrol, niet letsel of ziekte. Het zenuwstelsel heeft bepaalde verbindingen versterkt in een poging je te beschermen en zorgt ervoor dat je pijn blijft ervaren. Om klachten te verminderen, moet je de veranderingen zien om te draaien. Je gaat het proces in omgekeerde volgorde doorlopen en met alertheid en focus bepaalde neuroverbindingen verzwakken en andere versterken. En dit gaat sneller als je werkt met emoties.
Emoties helpen neurotransmitters vrij te maken die nieuwe verbindingen mogelijk maken. Door emoties die speelden tijdens het ontstaan van de pijn in een veilige omgeving te herbeleven, kun je oude verbindingen verzwakken en nieuwe creëren. Dit proces ontkoppelt eerdere ervaringen van onveiligheid en laat je brein de prikkel anders interpreteren. Bij mij betekende dat ik aan de slag ging mijn beweegpatroon maar ook met mijn gedragspatronen en de bijbehorende emoties.
De paniek die ik destijds voelde tijdens mijn revalidatie toen ik bewegingen moest maken die mijn klachten veroorzaakten waren dus, zo begrijp ik nu, noodzakelijk om bepaalde neuroverbinding te veranderen! Maar voor mij was het ook noodzakelijk om compassie met mezelf te voelen toen ik snapte waarom ik al heel mijn leven pleasegedrag in aan het zetten was. Ook het doorvoelen van het verdriet wat ik ervaarde toen ik thuis kwam te zitten na mijn ongeval bleek met terugwerkende kracht belangrijk. Want dit gevoel werd getriggerd door een gevoel van datgene wat ik mijn hele leven al verafschuwde: afwijzing… Wat weer de oorzaak was van mijn pleasegedrag. Omdat de logica zo duidelijk was, was het voelen van al deze emoties geen opgave. Wat helaas niet betekende dat het fijn was.
De beroering die het gaf bleek noodzakelijk. Dit alles begrijpen en erkennen in een veilige setting was nodig om het proces om te keren. De vrijgekomen neurotransmitters die gekoppeld waren aan de emoties die speelden zorgden ervoor dat bepaalde neuroverbindingen verzwakt en andere versterkt konden worden. Je leert het systeem eigenlijk dat bepaalde informatie die het aan elkaar gepunnikt heeft, ontkoppeld kan worden. Hierdoor activeert de prikkel niet meer het oude neuronetwerk wat gekoppeld was aan onveiligheid. Voor iedereen is dit proces anders maar feit is dat voor welke verandering dan ook alertheid en focus noodzakelijk is. Het gaat helaas niet vanzelf.
In de opvolger zal het doorbreken van patronen die ten grondslag liggen aan je pijn de rode draad vormen. Hierbij zullen evenals in Verklein je pijn, de ervaringen van mensen die het gelukt is hun klachten te verminderen centraal staan. Wil je al aan de slag met het begrijpen en aanpakken van je pijn? Lees dan Verklein je pijn. Het biedt inzichten en praktische handvatten om je pijnsysteem te resetten.
