Als pijn aanhoudt terwijl de schade al genezen is noemen we dit chronische pijn. Dat kan dus van alles zijn. Rugpijn, een zeurende knie een stijve nek, noem maar op. Het is niet eens nodig dat er schade is om chronische pijn te hebben. De aanhoudende pijn geeft aan dat het brein besloten heeft dat het voor je veiligheid beter is om voorzichtig te zijn. Het is belangrijk om dan te kijken of je kan achterhalen waarom dat dit zo is.
Zo sprak ik pas geleden iemand die na een valpartij pijn in haar rug kreeg. Ze was ooit vreselijk uitgegleden en was daarna nooit meer van haar pijn afgekomen. Deze bleef heel steeds terugkomen. Na een zoektocht kwam ze tot een verbluffende conclusie. Ze kreeg steeds pijn als ze over een tegelvloer liep! Tijdens haar behandeling kwam ze erachter dat het brein had besloten dat tegelvloeren gevaarlijk waren en door pijn aan te maken ging voorzichtiger lopen.
Het werkt vergelijkbaar met het experiment van Pavlov. Pavlov zag dat honden automatisch gingen kwijlen als ze eten zagen. Hij liet daarna wanneer de honden eten kregen steeds een belletje rinkelen. Dit belletje werd vrij snel een prikkel om te kwijlen, ook zonder dat er eten voorbij kwam.
Bij de honden werden nieuwe neuroverbindingen aangelegd in de hersenen waarbij de prikkel geluid het brein triggerde om te gaan kwijlen. Het belletje werd zoals Pavlov het noemde een Geconditioneerde Prikkel (GP) die zorgde voor een Geconditioneerde Response (GP), het kwijlen.
Bij pijn werkt het net zo. Ook bij pijn worden nieuwe neuroverbindingen gemaakt, wordt er ook iets ‘geleerd’. Dit gaat onbewust, snel en is bedoeld om je te beschermen. Bij een gevaarlijk voorval (zoals de val op de tegelvloer) slaat het brein alle details van dat moment op. Mocht er in de toekomst een situatie voorkomen die lijkt op de val op de tegelvloer dan gaat het belletje meteen op aan en zorgt voor pijn. Net zoals de honden geen eten hoefde te zien om te gaan kwijlen, hoefde de mevrouw niet te vallen om pijn te krijgen. Enkel het lopen over een tegelvloer was voldoende om het oude pad in de hersenen te activeren. Bij haar werkte de tegelvloer dus als het belletje.
De tegelvloer kun je vervangen door allerlei dingen die tijdens een meegemaakt letsel of trauma speelde. Denk aan de omgeving waar het gebeurde, een gedachte die speelde, iets wat je aan het eten was, je stemming op dat bepaalde moment maar ook een bepaalde beweging die je op het moment maakte. Zo kan achter een stuur zitten een geconditioneerde prikkel zijn, of een ruzie, pap eten, of je bukken, een deadline halen, achter een pc zitten. Noem maar op.
Het leuke is dat je een Geconditioneerde Prikkel en een Geconditioneerde Response los kunt koppelen. Pavlov liet lange tijd het belletje rinkelen ook als ze al eten hadden. Uiteindelijk werd het neuropad waar de prikkel ‘belletje->eten’ overheen liep overwoekerd door andere belangrijkere verbindingen. De mevrouw uit het verhaal kon nadat ze deze link zag ook snel werken naar een oplossing en kan nu weer pijnloos over tegelvloeren lopen.
Kamp je met aanhoudende pijn dan is het interessant om te gaan onderzoeken of je je eigen belletje kunt vinden. Vergeet niet te kijken naar details… je brein is heel opmerkzaam als het om registreren gaat. Succes met zoeken naar je GP!
