Ik ben bezig met mijn boek en verdiep me zo goed en zo kwaad als het gaat in de werking van het brein. Dus in mijn vrije tijd lees en luister ik ik zoveel mogelijk naar alles wat hiermee te maken heeft.
Als je snapt hoe je brein werkt snap je ook beter hoe je pijn werkt. Bij aanhoudende pijn spelen ook verwachtingen en overtuigingen mee. De verwachting of zelfs de overtuiging dat een bepaalde actie voor jou niet goed is zal meespelen in de mate waarin je pijn ervaart. Niet omdat jij dat zo bedenkt maar omdat je brein (je harde schijf) zelf alle informatie gaat koppelen. Steeds zal er in de harde schijf gekeken worden of informatie (mogelijk) gevaarlijk of bedreigend is of niet. Oude opgeslagen informatie wordt erbij gepakt en gekoppeld aan de nieuwe informatie. Op basis van heel veel factoren wordt er een conclusie getrokken. Bij gevaar is dit pijn, of angst. Zo kan een bepaalde omgeving je al pijn geven, of bepaald weer, of bepaalde mensen of bepaald werk.
Natuurlijk wist ik al dat verwachtingen of overtuigingen hier onderdeel van maken en dus een enorm effect hebben op pijn. Biologisch gezien ook best handig. Kom je in een situatie die voor jou ooit eerder gevaarlijk/pijnlijk/bedreigend was of waar je iets over gelezen of gehoord hebt, dan zal je brein je deze informatie onmiddellijk meenemen in de overweging.
Voor veel mensen is de koppeling verwachting/overtuiging en pijn nieuw. Als het voor jou ook nieuw is luister dan eens naar onderstaande podcast waarin professor Fabrizio Benedetti (heel bekende neurofysioloog die ook betrokken is bij onderzoek naar pijn) geïnterviewd wordt.
Er komen leuke voorbeelden in voor die laten zien dat er onbewust bij iedere behandeling/mededeling al verschillende fysiologische effecten optreden in een lichaam. Onbewust en gebaseerd op verwachtingen en overtuigingen.
Zo vertelt hij bijvoorbeeld dat een groep mensen bij bepaalde klachten een medicijn met uitgebreide uitleg kregen. Een andere groep kreeg bij vergelijkbare klachten zonder dat ze het wisten het medicijn toegediend. De groep die medicijnen kreeg zonder dit te weten hadden significant minder baat bij het medicijn. Door de uitleg werd er gebruik gemaakt van verwachting/overtuigingen wat een positief effect op de werking had.
Of een ander voorbeeld:
Na een onderzoek geeft of een doctor of verpleegster een recept aan een patiënt of een computer. De mensen die een recept ontvingen via een computer hadden minder baat bij het medicijn. Dus door de uitleg (creëren van verwachting) van iemand die er waarschijnlijk verstand van heeft zorgt ervoor dat de werking verbetert.
Deze voorbeelden zijn voorbeelden van placebo effecten. Een placebo slaat in die betekenis op een positief fysiologisch effect dat optreedt door vertrouwen in de heilzame werking van een behandeling. Helaas bestaat het tegenovergestelde ook. Dit wordt nocebo genoemd. Nocebo-effecten hebben een negatieve fysiologische uitwerking. Ook nocebo is gebaseerd op bepaalde verwachtingen of overtuigingen.
In het interview wordt als voorbeeld een onderzoek genoemd waarin tegen 1 van de 121 studenten uit een studie wordt verteld schijnbaar achteloos gezegd dat ze hopen dat mensen paracetamol bij zich hebben omdat het onderzoek waar ze zich voor op gegeven hebben, boven de 3500 meter zal plaatsvinden. Dat de kans daardoor zeer groot is dat veel mensen hoogteziek zullen worden. Deze ogenschijnlijk onbelangrijke boodschap zorgde ervoor dat mensen die deze boodschap gehoord hadden (studenten kletsen graag met elkaar) inderdaad hoogteziek werden ondanks dat ze helemaal niet hoog in de bergen waren. Mensen die de roddel niet gehoord hadden hadden nergens last van. Een goed voorbeeld wat verwachtingen op een negatieve manier met je doet.
Belangrijk is dat al deze processen onbewust op gang komen. En nog belangrijker, dat je ze (bewust) kunt stoppen. Denk aan de honden van Maslov uit mijn eerdere post. Die gingen kwijlen bij de bel. Dit was aangeleerd. Hetzelfde geldt voor reactie bij bepaalde verwachtingen, die zijn ook aangeleerd. En alles wat je aangeleerd hebt kun je ook weer afleren. Heb je pijn (of angst) en denk je dat dit mechanisme ook bij jou aan de gang is ga dan met een hulpverlener praten die thuis is in deze materie.
Onderstaand filmpje gaat over RUGPIJN.
Verschillende patiënten vertellen hun verhaal en Peter O’Sullivan (een bekende professor gespecialiseerd in chronische pijn) geeft zijn commentaar.
Zijn uitleg is helemaal in lijn met hoe er nu naar rugpijn gekeken wordt. Focus bij rugpijn zou niet moeten liggen op afwijkingen die te zien zijn op scans. Veel mensen hebben namelijk ondanks afwijkingen helemaal geen pijn. Door te focussen op dingen die op een scan te zien zijn creëren behandelaren bewegingsangst. Hierdoor gaat de spanning in de rug verder omhoog met alle gevolgen van dien. Vervolgens gaan veel behandelaren uit dat trainen van buik (de zg core) de oplossing is. Maar het gevolg is juist een nog verder toegenomen spanning in een gebied wat al pijnlijk is.
Juist werken aan ontspanning werkt, zo is gebleken bij een overgroot deel van de mensen, veel beter.
Helaas hebben veel behandelaren nog een ouderwetse aanpak.
Heb je een behandelaar die nog op de ouderwetse manier werkt stuur hem onmiddellijk naar het symposium Chronische Pijn op 23 november bij Heliomare in Wijk aan Zee.
