SCANS, PAS OP MET CONCLUSIES!

Pijn is ten alle tijden een label wat je brein op een binnenkomende prikkel legt. Of het nu een snee in je vinger is of aanhoudende pijn van een oud ongeluk. Een label die aangeeft dat er ergens iets mis is. Bij acute pijn is de link snel gelegd want er is een wond, er is een breuk of er is letsel. Bij aanhoudende pijn is de link ingewikkelder. Ook bij aanhoudende klachten is er voor het brein sprake van ‘dreiging/gevaar’. Een vorm van ‘gevaar’ of ‘dreiging’ kan zijn dat je door info die je gekregen hebt van artsen de conclusie getrokken hebt dat je voorzichtig moet zijn met bepaalde delen van je lichaam. Er is bijvoorbeeld gezegd dat je een zwakke rug/knie/nek hebt. Dat er slijtage waargenomen is of dat er afwijkingen te zien waren op een scan. Een scan met uitleg van een arts dat er (kleine) afwijkingen gezien zijn in combinatie met heftige pijn die op dat moment voelt, kan voor het brein al voldoende info zijn om voorlopig niet het label ‘veilig’ erop te plakken. En zolang het label ‘veilig’ niet gegeven wordt door de hersenen zal de pijn aanhouden…

Nu denk je, duhhhh logisch dat je pijn voelt als er afwijkingen op een scan te zien zijn. Nou, nee dus…dit is wel heel lang gedacht want bij veel mensen die pijn hadden zagen ze bij onderzoek afwijkingen. Maar uit veel recente onderzoeken de afgelopen jaren, blijkt dat er nauwelijks verband is tussen afwijkingen en pijn. Oké bij veel mensen met pijn zijn afwijkingen te zien. Maar bij heel veel mensen zonder pijn zijn er óók afwijkingen gevonden! Er is een onderzoek geweest waarbij artsen gevraagd werd om willekeurige scans te beoordelen. Er werd gevraagd  om aan te geven welke mensen op basis van afwijkingen op een scan pijn hadden. De artsen bleken het net zo vaak mis te hebben dan dat ze gelijk hadden. Conclusie: een afwijking zegt niet zoveel over de mate van pijn die iemand heeft. Er zijn andere factoren dan deze afwijkingen die bepalen of je pijn voelt of niet. Ik weet (uit eigen ervaring 😊 ) dat dit een confronterende mededeling kan zijn, want het plaatje is niet meer kloppend. En je hebt toch echt wel pijn.

Terug naar iemand die pijn heeft. Stel, je bent na lang wachten eindelijk naar een huisarts gegaan omdat je op een gegeven moment bijna gek werd van het aanhoudende gezeur uit je knie/ nek/rug vul maar in. Je huisarts vindt geen verklaring voor je pijn en stuurt je door voor een scan. Er blijkt een afwijking te zien te zijn op de scan. Je voelt dat je ondanks de pijn opgelucht bent. Er is iets gevonden. Pijn is met opzet iets zeer onplezierigs omdat het als doel heeft dat er iets opgelost moet worden. En als er een afwijking is dan heb je in ieder geval een richting om een oplossing te gaan zoeken. 1+1=3 , pijn+afwijking=oplossing! Allemaal logisch. Helaas blijkt dat de oplossing vaak moeilijk. Deze blijkt vaak aan te houden ondanks behandelingen of om de zoveel tijd weer gezellig de kop op te steken.

Voor je brein blijft de ‘foute’ scan overtuigende info dat er iets structureel fout zit. Het gevolg is dat het brein dit gebied als blijvend onveilig beschouwt en je gaat (over)beschermen. Het zal alle alarmbellen laten rinkelen als er ook maar iets teveel van dit gebied gevraagd gaat worden. Bukken, draaien, buigen bij alles zal het brein pijn gaan produceren om dit deel maar extra te beschermen. Er komt als het ware een groot vergrootglas te liggen op alles wat er in dit gebied gebeurt. De natuur regelt voor je dat dit gebied extra gevoelig wordt. Dit alles op basis van informatie die op zijn zachtst gezegd misschien achterhaald is. Ondertussen wordt het voor jou een steeds grotere waarheid dat dat deel beschadigd is. Want je ervaart steeds meer en steeds vaker pijn. Cirkeltje rond! Dus buiten het feit dat de informatie op de scan in veel gevallen niets zegt over de pijn blijkt het ook nog eens een onderhoudende factor te zijn in je pijn. Helaas pindakaas want jij zit met de gebakken peren.

Het brein heeft ten alle tijden invloed op je pijn. Als je brein de overtuiging los kan laten dat de scan ‘fout’ is kun je langzaam maar zeker het vergrootglas van deze regio halen. De scan laat weliswaar afwijkingen zien maar deze zeggen meestal niets over pijn. Ook al  bestaan er hele indrukwekkende namen voor al deze afwijkingen ze willen niet zeggen dat het pijn hoeft te doen. Maar het is gemakkelijker gezegd dan gedaan om zo’n overtuiging loslaten. Hoe verander je de impact van zo’n negatieve mededeling? Ik zat zelf ook met die vraag. Ik ben in een revalidatiekliniek ‘gereset’ met veel up-to-date info. Door gesprekken te voeren met behandelaren werd mijn brein gevoed met deze nieuwe info. Eerst was ik boos want 15 jaar is me verteld dat mijn klachten kwamen door scheurtjes in mijn rug. Ik was boos op de arts die me vertelde dat deze scheurtjes niet de reden was voor de pijn die ik voelde. Dat de scheurtjes die op de scan duidelijk te zien waren niet de oorzaak van de pijn was. Boos was ik omdat ik dacht dat mijn klachten niet serieus werden genomen, dat ze dachten dat ik mijn klachten dus verzon. Maar mijn klachten werden super serieus genomen. Mijn pijn werd net zoals bij alle andere patiënten niet onder het tapijt geveegd. Er werd alleen een andere oorzaak voor aangewezen. Na een maand werd mijn boosheid pas minder en ben ik zelf veel gaan zoeken op internet en kwam erachter dat naast héél veel oude (foute) info deze nieuwe informatie ook te vinden was. En nu geef ik deze info dus door aan jullie. Misschien word jij ook wel eerst boos, dat is prima. Als je het maar onthoudt.

Dus heb je van jezelf ooit een scan gezien met afwijkingen en heb je in deze regio nog steeds pijn, kijk of deze info met de inzichten van nu nog steeds accuraat is. Ga terug naar je (huis)arts en laat je informeren! Ze zullen het met liefde voor je doen omdat zij ook op de hoogte zijn van deze nieuwe onderzoeken. Je brein is heel plastisch en zal deze nieuwe info verwerken en het vergrootglas van het pijnlijke deel halen. Het label ‘gevaarlijk’ zal vervangen worden door label ‘veilig’ en je pijn zal verminderen. Lukt het jezelf niet om de oude overtuiging los te laten zoek dan hulp en doorbreek de pijncyclus. In bijgesloten artikel vind je alle onderzoeken en achtergrondinformatie.

Heel veel succes!

JE GAAT HET PAS ZIEN ALS JE HET DOORHEBT

Een bekende uitspraak van Johan Cruijff waaraan ik regelmatig moet denken tijdens gesprekken met mensen met aanhoudende pijnklachten. Want dat is precies wat er vaak gebeurt tijdens herstel. In alle verhalen van mensen met aanhoudende pijnklachten zit ook de oplossing. Daarom is luisteren zo interessant. Je weet dat tussen al

Lees verder »

HOE JE REAGEERT, BEPAALT DE REACTIE DIE EROP VOLGT

Onlangs kreeg ik na tien jaar weer klachten waarvan ik dacht dat ik er afscheid van had genomen. Vanuit het niets loeiden alle alarmbellen. Mijn eerste reactie was angst: daar is het weer, dit ken ik, dit kan ik niet aan, dit wil ik niet. Ik voelde oude paniek, machteloosheid

Lees verder »

PIJN MAAR NIETS STUK, HOE LEG JE DAT UIT?

Aanhoudende pijn vraagt om een andere aanvliegroute dan acute pijn omdat de oorzaak niet meer op weefselniveau ligt. En juist dat stuit regelmatig op onbegrip. Want zodra het niet terug te voeren is op letsel of schade, trekken mensen al snel de conclusie dat er gezegd wordt dat ‘er dus

Lees verder »